Jaworska wieża ciśnień, będąca jednym z najważniejszych zabytków techniki Dolnego Śląska, została kompleksowo zmodernizowana. Renowacja o wartości 7,4 mln zł obejmowała nie tylko odnowę architektoniczną obiektu, ale także modernizację instalacji, w celu zwiększenia niezawodności dostaw wody, a tym samym zapewnienia mieszkańcom bezpieczeństwa.
Nowe wodociągi wraz z wchodzącą w ich skład wieżą uruchomiono w Jaworze 30 kwietnia 1888 r. Projekt opracował, na zlecenie magistratu, inż. Salbach z Drezna. Wieża, zbudowana w najwyżej położonym punkcie miasta, początkowo miała cylindryczny zbiornik stalowy o dnie wypukłym o pojemności ok. 450 m3. W 1984 r. przeszła modernizację, w ramach której stary zbiornik zastąpiono nowym, o podobnej średnicy, lecz wyższym osiągając pojemność do 650 m3. Nadbudowano głowicę wieży o ok. 2,2 m oraz zastosowano nowy dach oparty na konstrukcji stalowej. Od tego czasu, tj. od blisko 140 lat wieża odpowiada za utrzymanie odpowiedniego ciśnienia wody w sieci.
Przeprowadzona w latach 2024-2025 modernizacja objęła kompleksowe prace konstrukcyjno-instalacyjne o wartości 7,4 mln realizowane w ramach szerokiego pakietu inwestycji wodociągowych w Jaworze. Odnowiono dach, elewację z cegły i kamienia, stolarkę drzwiową i okienną, wymieniono komplet rur, armatury i zaworów oraz zamontowano nowoczesny system monitoringu poziomu wody. Zmodernizowano również wewnętrzny zbiornik retencyjny oraz prowadzące do niego schody, co poprawia bezpieczeństwo eksploatacji i warunki pracy służb technicznych. Po raz pierwszy w historii obiekt zyskał energooszczędne oświetlenie zewnętrzne, a otaczającą go zieleń zagospodarowano, wyposażając teren w ławki i nowe ogrodzenie, co nadało mu reprezentacyjny charakter. Wykonawcą prac była firma Mirbud S.A.
Modernizacja wieży ciśnień jest elementem wieloletniego programu przebudowy jaworskich wodociągów, którego łączna wartość sięga kilkudziesięciu milionów złotych i obejmuje także modernizację stacji uzdatniania wody w parku miejskim i w Paszowicach oraz odcinków sieci. Celem inwestycji było zwiększenie niezawodności systemu, szczególnie w okresach wzmożonego zużycia, by uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości.
– Dotychczas na modernizację jaworskich wodociągów i kanalizacji pozyskaliśmy i przeznaczyliśmy ponad 170 milionów złotych. W samą produkcję wody zainwestowaliśmy kilkadziesiąt milionów złotych. Bez tych inwestycji miasto miałoby poważny problem ze stałym dostarczaniem wody dla mieszkańców. A warto pamiętać, że Jawor produkuje wodę także dla kilku sąsiednich gmin. Przekazujemy znaczące środki, które pozwalają realizować strategiczne inwestycje w infrastrukturę niewidoczną na co dzień, lecz kluczową dla funkcjonowania miasta. Dzięki temu budujemy nowe, niezawodne rurociągi, które zapewniają stabilne dostawy wody i tworzą fundament dla dalszego rozwoju Jawora. Konkretne działania pokazują jak poważnie traktujemy problemy miasta – komentuje burmistrz Emilian Bera.
Dzięki odnowieniu zbiornika i instalacji w wieży poprawiła się stabilność ciśnienia i możliwość szybszej reakcji na ewentualne zakłócenia, co przekłada się na mniejszą częstotliwość przerw w dostawach wody, co realnie odczuli już mieszkańcy. Jednocześnie nowoczesne systemy monitoringu i automatyki ułatwiają bieżącą kontrolę parametrów pracy całego układu, od ujęć przez stacje uzdatniania po sieć dystrybucyjną.
Za zaopatrzenie jaworzan w wodę odpowiada Zakład Wodociągów i Kanalizacji, który eksploatuje ujęcia, stacje uzdatniania wody, przepompownie oraz sieć wodociągową i kanalizacyjną na terenie miasta. Kluczową rolę odgrywają stacje uzdatniania wody, m.in. w parku miejskim, gdzie surowa woda poddawana jest procesom oczyszczania, a następnie tłoczona do sieci i wieży ciśnień, pełniącej rolę zbiornika wyrównawczego. Wieża stabilizuje ciśnienie i pozwala na zmagazynowanie części zapasu wody, zapewniając mieszkańcom stały dostęp do wody nawet przy krótkotrwałych skokach poboru czy przerwach w pracy pomp. W połączeniu z zmodernizowanymi stacjami uzdatniania i wymienianą infrastrukturą przesyłową tworzy to zintegrowany system, który ma sprostać rosnącym potrzebom miasta i nowych inwestycji przemysłowych.
Odrestaurowana wieża ciśnień, z podkreśloną światłem ceglaną sylwetką i uporządkowanym otoczeniem, stała się jednym z najbardziej charakterystycznych punktów w przestrzeni miejskiej, widocznym z wielu części Jawora. Obiekt łączy funkcję z walorem estetycznym i promocyjnym, wpisując się w szersze działania miasta na rzecz rewitalizacji przestrzeni publicznych. Oficjalne otwarcie po modernizacji podkreśla, że Jawor inwestuje nie tylko w bieżące naprawy, lecz w długofalowe bezpieczeństwo i komfort życia mieszkańców, opierając się na nowoczesnych rozwiązaniach technologicznych przy jednoczesnym poszanowaniu dziedzictwa techniki. Dzięki temu wieża ciśnień, która od końca XIX wieku była sercem jaworskich wodociągów, pozostaje nim także w XXI wieku, gotowa służyć kolejnym pokoleniom jaworzan.
Tekst. Komunikat prasowy UM Jawor.
Zdj. Facebook Burmistrz Miasta Jawora Emilian Bera