Renta wdowia cieszy się ogromnym zainteresowaniem. W województwie dolnośląskim wnioski o rentę wdowią złożyło blisko 100 tys. seniorów a całej Polsce ponad 1,152 mln. Wyjaśniamy, kto i ile dostanie pieniędzy oraz gdzie złożyć wniosek.
Renta wdowia to wsparcie dla seniorek i seniorów, którzy po utracie małżonka, nierzadko po kilkudziesięciu wspólnych latach, muszą mierzyć się z nową, trudniejszą rzeczywistością i ważnymi pytaniami. O to, z czego opłacić czynsz, ogrzewanie, pokryć inne koszty, które wcale nie zmalały o połowę wraz z odejściem bliskiej osoby. Z szacunków ZUS wynika, że przeciętnie seniorzy zyskują na rencie wdowiej ok. 350 zł miesięcznie. Wypłaty będą realizowane w 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dniu miesiąca. Renta wdowia przysługuje wyłącznie po ostatnim zmarłym współmałżonku. Prawo do świadczenia wygasa dzień przed zawarciem nowego związku małżeńskiego.
– Wnioski o rentę wdowią można składać od stycznia 2025 r. Liczba wniosków o rentę wdowią, które wpłynęły do ZUS na Dolnym Śląsku do grudnia ubiegłego roku to 92 610 – wyjaśnia Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa dolnośląskiego.
Wniosek o rentę wdowią możesz złożyć elektronicznie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS, w formie papierowej w dowolnej placówce ZUS albo przesłać pocztą. Jeżeli będziesz potrzebować wsparcia, pracownicy ZUS pomogą Ci wypełnić wniosek. W trakcie wizyty w placówce zapytają m.in. o: PESEL, datę śmierci współmałżonka, po którym przysługuje renta rodzinna, a także o wspólność małżeńską, czyli o to, czy prowadziliście wspólne gospodarstwo domowe.
Na wizytę w placówce ZUS weź ze sobą dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport, możesz też okazać e-Dowód dostępny w aplikacji mObywatel). Pracownik ZUS potwierdzi twoją tożsamość i sprawdzi dane adresowe. Podaj też numer rachunku bankowego, na który należy wypłacać świadczenie. Jeżeli do tej pory ZUS wypłacał ci świadczenie za pośrednictwem poczty, możesz pozostać przy tym sposobie lub zmienić sposób wypłaty świadczeń na rachunek bankowy.
Renta wdowia to połączenie wypłaty renty rodzinnej z innym świadczeniem, np. własną emeryturą lub rentą z tytułu niezdolności do pracy. Jeżeli ktoś do tej pory nie starał się o przyznanie renty rodzinnej powinien teraz to zrobić i dopiero po jej przyznaniu złożyć wniosek o rentę wdowią.
– Te osoby, które złożyły wniosek pomimo tego, że nie mają renty rodzinnej po zmarłym małżonku, dostaną odmowę, przestrzega Kowalska-Matis – Jeżeli ktoś nie ma renty rodzinnej, to nie dostanie renty wdowiej. Tylko osoby, które już mają przyznane prawo do renty po zmarłym współmałżonku, dostaną rentę wdowią. Wszyscy inni najpierw powinni wystąpić o rentę rodzinną i dopiero po jej przyznaniu złożyć wniosek o rentę wdowią – tłumaczy.
Rzeczniczka wyjaśnia, że najprostszym sposobem, żeby się upewnić, czy komuś renta wdowia przysługuje, czy nie, jest skorzystanie z ankiety, która jest dostępna na stronie zus.pl: https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/ankieta-renta-wdowia.
Pierwsze pytanie ankiety brzmi: Czy masz prawo do co najmniej dwóch świadczeń, z czego jedno jest rentą rodzinną lub czy masz złożony wniosek lub wnioski i czekasz na decyzję o takich świadczeniach?
Jeżeli ktoś już na to pierwsze pytanie odpowie „nie”, wtedy system uniemożliwi mu dalszy udział w ankiecie, a wypełniający dostanie odpowiedź, że nie spełnia warunków do tego, aby ubiegać się o rentę wdowią.
Do najczęstszych przyczyn decyzji odmownych należą:
- zbyt wysoka kwota świadczenia aktualnie wypłacanego (powyżej trzykrotności kwoty najniższej emerytury)
- nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego
- brak prawa do własnego świadczenia
- brak prawa do renty rodzinnej
- zawarcie nowego związku małżeńskiego
- niepozostawanie we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka
- nieosiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego.
Od decyzji ZUS-u dotyczącej renty wdowiej można odwołać się do sądu.
Wdowy i wdowcy mogą wybrać, czy otrzymywać pełną rentę rodzinną i 15 proc. własnego świadczenia lub odwrotnie. Natomiast od 1 stycznia 2027 r. drugie świadczenie będzie zwiększone z 15 do 25 proc. Ten wybór będą mieli też uprawnieni do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego czy renty szkoleniowej.
Wysokość sumy dwóch świadczeń nie może przekraczać trzykrotności najniższej emerytury, czyli obecnie 5342,88 zł (3 x 1780,96 zł). Do limitu wliczane są również świadczenia z instytucji zagranicznych i inne niż jednorazowe świadczenia oraz dodatki, przyznawane na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów. W przypadku, gdy suma świadczeń w zbiegu będzie wyższa od trzykrotności najniższej emerytury, świadczenie będzie zmniejszone o kwotę przekroczenia.